تفنگِ نینتندو (همون میکروی خودمون) چطوری کار میکرد؟

بچه که بودم، یه کنسول بازی رو بورس بود که بهش میگفتیم میکرو! ولی روی جعبه‌اش نوشته بود ترمیناتور۲، در هر صورت بازی‌های نینتندو روش اجرا میشد! اگه بچه‌ی دهه شصتی باشید، حتما با میکرو روبرو شدید و خاطرات نوستالژیکی هم با قارچ‌خور (همون ماریو)، آیلند (همون میوه‌خور، یا به قول ما مرد ژاپنی)، بُمبِرمَن، لاک‌پشت‌های نینجا، علاالدین، بازی‌های چندلبه و امثال اون‌ها دارید!

کارت بازی میکرو
کارت بازی میکرو که ما بهش میگفتیم فیلمِ بازی!

از همه‌ی این‌ها که بگذریم، میکرو همیشه یه چیز عجیب و غریب برای من داشت، اون هم تفنگش بود. یه تفنگ که وقتی باهاش به اردک‌های توی تلویزیون شلیک میکردیم سقوط میکردند! عجیب که دقیق هم کار میکرد! اون موقع‌ها که بچه بودیم و هر وقت که سر و کارمون با این تفنگ می‌افتاد می‌گفتیم جل‌الخالق! و پیش خودمون فکر می‌کردیم که با چه چیز خفنی داریم بازی میکنیم.

کنسول بازی میکرو ترمیناتور 2
این همون چیزیه که ما بهش میگفتیم میکرو! ولی رو بسته‌ش نوشته بود ترمیناتور۲

دوران کودکی از سر کنجکاوی هر وسیله‌ی الکتریکی که به دستم میرسید، پیچ و مهره‌ش رو باز میکردم و دل و روده‌ش رو میریختم بیرون تا بلکه مثلا وقتی بزرگ شدم دانشمند بشم!!! الغرض، یه بار هم قرعه‌ی کار به نام تفنگ میکرو افتاد و اون رو باز کردم، اما در کمال تعجب دیدم توش هیچی نیست جز یه سنسور نوری و یه کلید قطع و وصل که به ماشه‌ی تفنگ وصل بود! به یُمن وجود مجموعه‌ی کاوش الکترونیک که بسته‌های تو دوران کودکی ما مُد بود، یخورده از قطعات الکترونیکی سر در میاوردم. برای همین متعجب شدم که یه سنسور نوری خشک و خالی چطور یه اردک یا یه کابوی رو توی تلویزیون تشخیص میده؟

کاوش الکترونیک
این همون کاوش الکترونیکه که مقدمات الکترونیک رو بهمون آموزش میداد.

و خلاصه گذشت و گذشت، تا این که چند روز پیش در بین تعریف کردن خاطرات نوستالژیکمون دوباره رسیدیم به میکرو! اما اینبار یه فرقی با قدیما داشت، و اون هم اینکه برخلاف ایام شباب، اینترنت در دسترسمون بود. پس دست به کار شدیم و جست‌جویی تو اینترنت کردیم و به لطف عمو همه‌چی‌دون (یا همون گوگل) جواب رو پیدا کردم. جوابی که برای نحوه کار کردن تفنگ پیدا کردم خیلی برام جالب بود.

نحوه‌ی تشخیص دادن اهداف توسط تفنگ میکرو خیلی ساده‌تر از این حرف‌ها بود که فکر میکردم. گویا موقع کشیدن ماشه‌ی تفنگ، در یک لحظه‌ی خیلی خیلی کوتاه، کل تصویر سیاه میشده و هدف تبدیل به یک مربع سفید میشده. پر واضحه که تشخیص یه مربع سفید وسط یه صفحه‌ی کامل سیاه برای یه سنسور نوری کار ساده‌ایه، نسبت به تشخیص دادن یه اردک تو آسمون ابری! به همین سادگی به همین خوشمزگی!

امیررضا نصیری تو وبسایت بایت‌گیت این فرآیند رو خیلی خوب تشریح کرده، در ادامه صحبت‌های امیررضا رو با هم میخونیم:

بسیاری از ما وقتی که با استفاده از این تفنگ بازی می‌کردیم، فکر می‌کردیم که این تفنگ مانند اسلحه‌های واقعی چیزی یه سمت تلویزیون پرتاب می‌کند و به این ترتیب هدف ما کشته می‌شود. درحالی که نحوه کار این تفنگ به این ترتیب نیست. تفنگ Zapper فقط یک سنسور نور (Light Sensor) ساده است و چیزی به سمت تلویزیون پرتاب نمی‌کند. درواقع فقط تشخصی می‌دهد که آیا آبجکت مورد نظر ما درست مورد هدف قرار گرفته یا نه. زمانی درحال بازی کردن یک بازی با استفاده از این تفنگ هستید و ماشه را می‌کشید، تمام صفحه تلویزیون تنها به طول یک فریم (مدت بسیار کوتاهی) سیاه شده و هدف‌های ما در مربع‌های سفید نشان داده می‌شوند. برای درک بهتر، فرض کنید Duck Hunt بازی می‌کنید و درست قبل از کشیدن ماشه، تصویر روی تلویزیون مانند شکل زیر است (یعنی فریم قبل از کشیدن ماشه):

بازی شکار اردک میکرو نینتندو
فریم قبل از کشیدن ماشه

در لحظه بعد، تمام صفحه به رنگ سیاه شده و تنها قسمت‌هایی که اهداف ما (در اینجا اردک‌ها) در آن جا قرار دارند، به رنگ سفید در می‌آیند. چون ما در صفحه دو هدف داریم، پس نمی‌شود هر دوی آن‌ها را در یک فریم نشان داد این گونه مشخص نمی‌شود که ما کدام هدف را زده ایم. بجای آن، برای هر هدف یک فریم در نظر گرفته می‌شود که یکی پس از دیگری نشان داده می‌شود. مثلاً چون پرنده بالایی اولین پرنده‌ای بود که وارد بازی شده است، ابتدا فریم مربوط به آن نشان داده می‌شود (درحالی که ما پرنده پایینی را هدف گرفته ایم):

بازی شکار اردک میکرو نینتندو
فریم مربوط به پرنده اولی (بالایی)

در این لحظه سنسور حساس به نور تفنگ وارد عمل شده و شدت نور هدف گیری شده را تعیین می‌کند. چون ما به پرنده اولی نزده ایم، هیچ اتفاقی نیفتاده و فریم بعدی نشان داده می‌شود که مربوط به پرنده دومی (پایینی) است:

بازی شکار اردک میکرو نینتندو
فریم مربوط به پرنده دومی (پایینی)

باز هم سنسور کار خود را انجام می‌دهد ولی با این تفاوت که این بار به هدف زده ایم. چون ما در فریم دوم به هدف زده ایم یعنی پرنده دوم را نشانه گرفته بودیم و به این ترتیب کنسول متوجه می‌شود که ما کدام پرنده را واقعاً زده ایم. البته زمانی که فقط یک هدف وجود دارد تنها یک فریم نشان داده می‌شود و آن هم مربوط به همان هدف است. پس از این فرایند که مدت آن بسیار کوتاه است، در صورتی که به هدف زده باشید، فریم بعدی که خواهید دید کشته شدن اردک خواهد بود:

بازی اردک میکرو نینتندو
فریم پرَپَر شدن اردک بیچاره!

به این ترتیب هربار که ماشه را می‌کشید درصورتی که هدف را به درستی مورد نشانه گیری قرار داده باشید، کنسول خواهد فهمید که هدف گیری شما درست است و آبجکت مورد نظر را خواهد کشت. البته این فرایند نیازمند زمان بندی بسیار دقیق است. با توجه به این که این فناوری و زمان بندی آن بر اساس  تلویزیون‌های CRT (کاتد-ری توب) طراحی شده است، استفاده از این قابلیت در تلوزیون‌های دیجیتالی جدیدتر معمولاً ممکن نیست. دلیل آن هم این است که در تلویزیون‌های جدید سرعت نمایش فریم‌ها سریع تر است بنابراین سنسور نمی‌تواند قسمت‌های سفید رنگ را تشخیص بدهد.

ممنون از امیررضای عزیز که نحوه کار کردن این تفنگ‌های جادویی رو به خوبی تشریح کرد و به یکی از سوالهایی که تو دوران بچگی ذهنم رو درگیر کرده بود پاسخ داد. و یه تشکر ویژه از بر و بچه‌های نینتندو که از همون قدیم اهل خلاقیت و نوآوری بودن!

قربان شما،

آمیرزا

آمیرزا

یه برق‌خونده‌ی علاقه‌مند به برنامه‌نویسی

14 دیدگاه برای “تفنگِ نینتندو (همون میکروی خودمون) چطوری کار میکرد؟

  1. اینو تو یک تلویزیون سیاه و سفید بازی میکردم جواب نمیداد و خیلی از اوقات کار نمیکرد !
    شاید به این مساله مربوط بوده !
    کل سال رو صرفه جویی میکردیم تا تابستون بلکه خانواده اجازه بدن بتونیم یک میکروی ۷ هزار تومنی بخریم ! خخخخخ

    1. من هم تجربه‌ی مشابهی با تلویزیون سیاه سفید داشتم، برا من هم خوب جواب نمیداد! گرچه شاید هم دست به هدف من بد بود 😀
      از شوخی گذشته، تا جایی که من یادمه من هم با تلویزیون سیاه سفید مشکل داشتم. رو تلویزیون رنگی هم که اجازه نمیدادن بازی کنیم، میگفتن تلویزیون خراب میشه!!! 😀

  2. خاطرات ما رو زندکی کردید. من هم همیشه علاقه داشتم وسایل الکترونیکی رو باز کنم و ازش سر در بیارم. همیشه هم تو کف این تفنگه بودم که چجوری کار میکنه؟ اخه با خودم فکر میکردم اگه این تفنگه هم اشعه ای چیزی داشته باشه بازم تلویزیون که مطمنا فقط یه مانیتور سادست. چجوری میشه اخه!!!!.
    کلا مارو یک عمر اسکل کرده بودند 🙁 خخ

پاسخ دهید

نشانی ایمیل شما منتشر نخواهد شد. بخش‌های موردنیاز علامت‌گذاری شده‌اند *